Kotły CO, które mogą wytwarzać ciepło zarówno ze spalania węgla brunatnego jak i drewna są konstrukcją bardzo zmyślną i ekologiczną zarazem. W dowolnym momencie możemy sami zdecydować które z tych dwóch paliw ma być w danym momencie zgazowane, kocioł bowiem i z węgla i z drewna wyciągnie tyle samo energii. Jednakże ażeby urządzenie pracowało adekwatnie , a dodatkowo służyło nam przez długie lata to musi być odpowiednio wyregulowane. Odpowiednia regulacja mocy kotła sprawia bowiem, że nie powinno dochodzić do jego przegrzewania.

Kotły tego rodzaju posiadają dwa termostaty – regulacyjny i spalinowy. Celem termostatu regulacyjnego jest odpowiednie sterowanie wentylatorem kotła (który doprowadza i odprowadza powietrze z pieca), tak aby utrzymywał temperaturę wyjściową. Termostat spalinowy z kolei uruchamia się dopiero po spaleniu paliwa i wyłącza wentylator wyciągowy.

Nowoczesne kotły CO są aktualnie w pełni zautomatyzowane. Ni przeciwnie jest i w tym przypadku. Odpowiednią regulację mocy jaką posiada produkować kocioł gwarantuje regulator ciągu, który steruje klapką dopuszczającą powietrze do pieca. To jaka posiada być temperatura wyjściowa na piecu zależy od nas. Wprowadzamy ją zwyczajnie do systemu kotła a on para się resztą. Regulację możemy ustawić w ten metodę, że będzie ona dostosowywać ogrzewanie pomieszczeń w lokalu do temperatury aktualnej na zewnątrz. Możemy także ustawić czas poprzez jaki kocioł posiada pracować. Nie musimy się przejmować tym, że urządzenie będzie pracować dalej po całym spaleniu materiału. Kocioł wyłącza się automatycznie po zgazowaniu całego paliwa i to niezależnie czy opalamy drewno czy węgiel brunatny (kotły z podajnikiem).

Jeśli weszliśmy już na zagadnienie paliwa to warto zdawać sobie sprawę jakie rodzaje węgla i drewna są najbardziej optymalne dla pieca i polecane poprzez jego producenta. Węgiel brunatny, który powinieneś stosować do pieca powinien posiadać kaloryczność od 17 do 20 MJ/kg, jednak drewno będzie miało kaloryczność od pięć do 18 MJ/kg. Co się jeszcze tyczy drewna to jego wilgotność nie powinna przekraczać 20% – zaleca się aby było maksymalnie wysuszone jak się tylko da. Średnica poszczególnych kawałków drewna, które będziemy wrzucać do pieca nie powinna przekraczać 100 mm.

Temperatura wyjściowa kotła po jego adekwatnej regulacji powinna się utrzymywać w przedziale 80 – 90 stopni. Odpowiednia temperatura powinna być utrzymana dzięki zaworowi termoregulacyjnemu, który jest zamontowany w urządzeniu. Kocioł, który jest adekwatnie wyregulowany sprawia, że wygodę ogrzewania jest faktycznie duży przy relatywnie niewielkim zużyciu opału (kotły pleszew)

W poprzednim artykule wspominałem o tym jak bardzo ważną decyzją w trakcie przygotowywania instalacji centralnego ogrzewania w nowo powstającym budynku jest wybór stosownego kotła CO. Wspominałem o tym, że na rynku jest kilka rodzajów tych urządzeń, które można podzielić po pierwsze pod względem ich funkcjonalności, po drugie pod względem usytuowania w budynku i po trzecie pod kątem rodzajów paliwa jakimi kocioł jest zasilany. Jeżeli już chodzi o podział funkcjonalny to wymieniłem kotły jedno- i dwufunkcyjne, bez zasobnika c.w.u. i z zasobnikiem. Warto więc wspomnieć o tym, że samo zainstalowanie pieca w domu posiada ogromne znaczenie na pobieraną przez niego moc.

Jeżeli chodzi o metodę instalacji to kotły CO można podzielić na wiszące i stojące. Kotły wiszące (popularne boilery) to idealne rozwiązanie do niedużych mieszkań o powierzchni nie przekraczającej 30 m2. Nie są to kotły o dużej mocy, jednak można kupić takie, które są wyposażone w zasobnik wody ciepłe – idealne rozwiązanie na małe powierzchnie mieszkaniowe. Piece CO stojące to jednakże duże, rozbudowane urządzenia o zadowalającej mocy, na które potrzebujemy w domu osobnego pomieszczenia (w wielu wypadkach takim pomieszczeniem jest kotłownia). Ze względu na to, że do procesu spalania kotły stojące mogą pobierać powietrze na różnorodne sposoby, ten typ kotłów też dzieli się na różne rodzaje.

Następny podział obejmuje np. kotły stojące z otwartą komorą spalania. Powietrze pobierają wprost z pomieszczenia, w którym się znajdują. Tego rodzaju rozwiązanie występuje w kotłach CO na paliwa stałe. Obowiązkowo w pomieszczeniu, w którym się znajdują, musi być zainstalowana wentylacja grawitacyjna z systemem nawiewno-wywiewnym.

Z kolei kotły z zamkniętą komorą spalania pobierają powietrze niezbędne do wytworzenia ciepła, wprost z atmosfery. Tego rodzaju urządzenia mogą być montowane nie tylko w kotłowni, niemniej jednak w dowolnym pomieszczeniu w lokalu mieszkalnego. Wszystko za sprawą specjalnego systemu kominowego, którego misją jest w chwili obecnej pobór tlenu z zewnątrz budynku. Przewód kominowy, w takich kotłach, składa się z dwóch rur – zewnętrznej i wewnętrznej. Celem rury zewnętrznej jest dostarczenie powietrza wprost do kotła, a wewnętrznej wyprowadzenie spalin na zewnątrz budynku. Dodatkowym plusem tych urządzeń jest to, że przewód kominowy nie musi być poprowadzony poprzez dach, możemy go także przepuścić przez ścianę budynku. To w tym momencie dzięki temu kocioł nie wymaga stawiania osobnego pomieszczenia, aby go w nim zlokalizować. Też dobrze ten tym urządzeń Możemy umieścić w łazience i nie obawiać się tego, że do naszego domu dostaną się spaliny.

Nie jest to jednakże finalny podział kotłów CO. Można je także podzielić pod kątem skuteczności użycia ciepła w procesie spalania, poprzez urządzenie. Ale o tym w dalszym artykule.

Instalacja grzewcza budynku jest najważniejszym elementem konstrukcji obiektu, która powinna zostać zawarta jeszcze w fazie tworzenia lokalu mieszkalnego. Najistotniejszym elementem dobrze funkcjonującej instalacji grzewczej są urządzenia, w których ciepło potrzebne na ogrzanie lokalu mieszkalnego jest wytwarzane. Najpopularniejszymi urządzeniami spełniającymi tą funkcję są kotły centralnego ogrzewania. Jest ich jednakże tyle rodzajów, że wybór adekwatnego kotła wcale nie jest taki zwykły. Można je bowiem podzielić ze względu na efektywność jak również na rodzaj paliwa jaki spalają. Chcielibyśmy Państwu zaprezentować rodzaje kotłów CO podzielone ze względu w chwili obecnej na użyteczność. Przy tak dużej ilości urządzeń, aby pobieżnie scharakteryzować wszystkie nie starczyłoby miejsca w jednym artykule. Więc w tym przedstawię jedynie część urządzeń jakie posiadamy do wyboru na rynku.

Kotły przeznaczone jedynie i jedynie do instalacji grzewczych nazywamy jednofunkcyjnymi. Zasilają wyłącznie układ centralnego ogrzewania, niemniej jednak są najtańszym rodzajem urządzeń tego rodzaju na rynku. Można również nabyć kocioł jednofunkcyjny z zasobnikiem c.w.u. Owy zasobnik to nic innego jak podgrzewacz pojemnościowy wody. Działanie jest zbliżone do funkcjonowania boilera – woda w podajniku jest podgrzewana do odpowiedniej temperatury i stale podtrzymywana przez urządzenie właśnie w tej temperaturze maksymalnej. Po wykorzystaniu ciepła zawartego w podgrzewaczu kocioł przełącza się z powrotem na zasilanie układu CO, wówczas natomiast aby ponownie ogrzewać wodę, należy odczekać pewien czas aby osiągnęła ona odpowiednią temperaturę  w zasobniku.

Skoro istnieją kotły co jednofunkcyjne logicznym jest, że na rynku są dostępne urządzenia spełniające klika funkcji. Kotły dwufunkcyjne ogrzewają zarówno wodę w instalacji grzewczej, jak i użytkową. Wymagają natomiast do tego dużo więcej mocy niż kotły jednofunkcyjne. Kocioł dwufunkcyjny również możemy nabyć z zasobnikiem. Ogrzewa on niewielką ilość wody potrzebną do wzięcia jednorazowej kąpieli a przy większym zużyciu wody, ogrzewa ją za poradą podgrzewacza przepływowego. Zasobniki do kotłów dwufunkcyjnych umieją ogrzać wodę w przeciągu 5 minut. Są to tak zwane zasobniki warstwowe.

Innym podziałem kotłów centralnego ogrzewania jest ich rozróżnienie pod względem tego jak były zainstalowane. W tej chwili odpowiednia zlokalizowanie kotła w budynku ma możliwość posiadać priorytetowy wpływ na pobór i zużycie poprzez niego mocy. Dlatego wspomniałem na samym początku o tym, że o instalacji grzewczej trzeba pomyśleć jeszcze w fazie zaprojektowania budynku. Wszelkie zmiany wprowadzane w gotowym domku mogą nas narazić na dodatkowe koszta powiązane np. z przebudową instalacji. Warto pamiętać zatem o tym, że budowa mieszkania to ciężka logistyczna praca, której należy się zupełnie poświęcić.

Rozpisywałem się dość dość dużo o rodzajach kotły centralnego ogrzewania jakie możemy wybrać do instalacji grzewczej w nowo powstającym budynku. Jak zapewne zauważyliście różnorodność kotłów CO dostępnych na rynku jest de fakto ogromna. Dzielą się na różne typy pod względem swojej użyteczności, budowy, ilości wytwarzanej energii w procesie spalania. Jedną z głównych różnic, o której jedynie wspominałem a aktualnie szerzej poruszę ten zagadnienie, jest różnorodność w rodzajach paliwa jakie możemy użyć do ogrzania naszego lokalu mieszkalnego. Bowiem aby nie uszkodzić naszego kotła musimy do niego dobrać odpowiednie paliwo – ewentualnie dostosować kocioł do wytwarzania energii z danego paliwa. Opału na rynku jest zatrzęsienie. W pierwszej kolejności jednakże każdemu kto zakupił piec przychodzi do głowy, ażeby jako paliwa stosować węgiel.

Węgiel jest ze 100% pewnością najpopularniejszym materiałem opałowym. Warto wspomnieć jednak, że decydując się na prawie każde paliwo stałe, które ma ogrzewać nasz mieszkanie, musimy zwrócić uwagę na wartość energetyczną opału. Wpływa ona bowiem na koszt pozyskania energii z surowca. Tak tak przy zakupie węgla sama cena nie jest najistotniejsza, bardziej istotne jest to jak wiele go zużyjemy na ogrzanie lokalu mieszkalnego. Na jakość paliwa składają się między innymi takie czynniki jak zawartość popiołu, spiekalność materiału oraz dodatkowo zawartość siarki.

Dla przykładu najpopularniejszy i najcenniejszy materiał opałowy czyli węgiel kamienny ma najwyższą wartość opałową ze wszystkich paliw stałych. Wynosi ona od 16,7 MJ/kg do 15,pięć MJ/kg. Ma też największą zawartość popiołu: od pięć% do 30%. Koszt jednej kilowatogodziny dla węgla kamiennego wynosi 6 groszy na 1 kWh gdy tymczasem dla gazu wynosi 12 groszy, a dla oleju 15,4. Stąd taka popularność tego materiału jako paliwa do ogrzania domu. Bardzo dobre parametry posiada także węgiel brunatny. Jego wartość opałowa wynosi od 7,pięć MJ/kg do 21 MJ/kg, a zawartość popiołu – od 10% do 20%. Przy tym roczny koszt ogrzewania lokalu mieszkalnego węglem kamiennym i brunatnym jest znacznie niższy niż koszt ogrzewania tej samej powierzchni olejem opałowym, gazem czy energią elektryczną.

Rozpisałem się o paliwach kopalnych a tak naprawdę są one wyłącznie kroplą w morzu materiałów jakich możemy użyć do ogrzania budynku. Są najpopularniejsze dlatego wspomniałem o nich w pierwszej kolejności, ale w następnych artykułach wspomnę również o urządzeniach opalanych biomasą, drewnem, torfem, słomą, trocinami czy pelletem. Piece co działające na te w tym momencie paliwa cieszą się bowiem coraz większą popularnością w naszym państwie z racji tego, że cena paliw kopalnych bez ustanku idzie do góry i nie widać perspektyw, aby ten trend miał się zmodyfikować.

Obecnie producenci kotłów CO idą bardziej w ich praktyczność i uniwersalność umożliwiającą dobrać adekwatny rodzaj paliwa, pasujący do naszych wymagań. Tworzą też urządzenia, które nie ograniczają nas wyłącznie i jedynie do jednego stylu paliwa – obecnie urządzenia posiadają alternatywne systemy pozwalające np. oprócz węgla palić także pellet albo brykiet drzewny. Dzięki temu możemy ogrzewać nasz lokal za radą materiału, który w obecnym momencie na rynku jest najbardziej opłacalny. Są różne rodzaje kotłów kombinowanych. W tym artykule chciałbym Tobie zilustrować kotły gazujące na węgiel brunatny i drewno. Są to specjalnie skonstruowane urządzenia, w których możemy spalać oba materiały razem, lub właściwie każdy z osobna. Zasada funkcjonowania opiera się na zgazowaniu generatorowym węgla lub drewna i odprowadzeniu spalin za poradą wentylatora wyciągowego.

Niewątpliwą dobrą cechą jest już wspomniana możliwość zastosowania dwóch różnorakich rodzajów paliwa. A dodatkowo zmieniając węgiel brunatny na węgiel nie tracimy wcale na jakości zgazowania. Wysoka sprawność urządzenia pozwala na spalenie omal całego wrzuconego do zasobnika materiału (dosłownie 87% materiału ulega spaleniu). Zasobniki produkowane do tego rodzaju kotłów odznaczają się dużą powierzchnią co zwiększa znacznie czas spalania, a nam pozwala rzadsze odwiedzanie kotłowni. Zresztą nowe urządzenia są całkowicie zautomatyzowane. Dzięki zamontowaniu termostatu spalinowego kocioł sam się będzie wyłączał po spaleniu całości materiału. Jednakże dzięki wentylatorowi odciągu nasza kotłownia nie będzie tonęła w dymie. Co więcej kotły C.O. tego rodzaju są ekologiczne i spełniają restrykcyjne normy unijne dotyczące emisji spalin do atmosfery.

Co do tworzenia samych urządzeń to korpus pieca co jest wyprodukowany z blachy stalowej o grubości dochodzącej do 6 mm. Komora spalania jest umieszczona w dolnej części kotła. Pełni też funkcje popielnika, w którym poszukają się resztki pozostałe z procesu spalania. Nad tą komorą znajduje się druga, która pełni funkcję zasobnika dostarczającego opał. Między obiema komorami znajduje się specjalny ruszt, dzięki któremu i węgiel brunatny i drewno są adekwatnie spalane, a ich resztki mogą zostać łatwo usunięte z urządzenia. W tylnej części kotły centralnego ogrzewania znajduje się kanał spalinowy, którego funkcją jest również rozpalanie pieca (przy pomocy specjalnej klapki zamontowanej w górnej części kanału). Kanał jest połączony z systemem kominowym, do którego odprowadzane są spaliny z urządzenia. Taka budowa sprawia w tej chwili, że z urządzenia nie wydostaje się dym podczas pracy w kotłowni.

Węgiel kamienny i drewno to jedne z w większości sytuacji używanych materiałów służących jako paliwo do piecy grzejących nasze lokale. Były natomiast momenty kiedy i drewno i węgiel traciły na prywatnej popularności. Było to spowodowane surowymi przepisami które restrykcyjnie mówiły o ilości spalin jakie mogą zdobyć się do atmosfery (stąd zaczęto szukać innego paliwa niż węgiel) , a oprócz tego o wycince drzew na terenie danego państwie (to z kolei ograniczyło korzystanie drewna). Dziś jednakże nowoczesne kotły centralnego ogrzewania są w stanie produkować wystarczającą ilość energii z obu paliw przy jednoczesnym zmniejszeniu ilości spalanego materiału. Na rynku są także dostępne kotły, które potrafią jednocześnie lub zamiennie spalać drewno i węgiel kamienny. Jest bardzo istotne by kocioł był specjalnie przystosowany pod dane paliwo. Tylko wówczas urządzenie wykorzysta cały opał do pozyskania ciepła. Kotły przeznaczone wyłącznie do węgla spalą co prawda drewno, ale pozostawią sporo resztek, z których można żeby wyprodukować jeszcze energię.

Kotły CO opalane węglem kamiennym i drewnem posiadają dwie komory oddzielone specjalnym nierdzewnym rusztem. Ruszt sprawia, że możemy zgazować drewno i węgiel oddzielnie lub razem – wykorzystując cały potencjał energetyczny obu materiałów. Górna komora służy jako zasobnik paliwa jednakże dolna to piec umotywowany , a dodatkowo popielnik. Paliwo polecane do tego rodzaju kotłów to węgiel kamienny ORZECH 1, jednak co się tyczy drewna to ma możliwość być ono używane w różnorakich formach. Do kotła możemy dostarczać duże kawałki drewna lub stosownie uformowane w brykiet drzewny. Dzięki stosownej wielkości zasobnika czas spalenia całego paliwa ulegnie znacznemu przedłużeniu. Wymiary zasobnika odbijają się na ekonomiczności całego urządzenia. Przy dłuższym czasie zgazowania nie trzeba dostarczać urządzeniu dużej ilości paliwa.

Kotły tego rodzaju są całkowicie zautomatyzowane to oznacza, że mają szereg ułatwień, dzięki którym nie będzie należało poświęcać zbyt dużo wątpliwości. Do tego typu urządzeń ze 100% pewnością powinno się zaliczyć pętle chłodzącą, która zabezpiecza urządzenie przed przegrzaniem i chroni kocioł przed uszkodzeniami. Wentylator odciągu to z kolei urządzenie, które powoduje, że spaliny nie ulatniają się wprost z kotła jedynie są odprowadzane na zewnątrz. Kiedy całe paliwo dostarczone do kotła ulega zgazowaniu wtedy następuje samoczynne wyłączenie urządzenia – jest to zasługa specjalnego termostatu, który bada ilość spalin bezpośrednio w komorze spalania. Takie rozwiązania sprawiają, że kotły na węgiel i drewno są idealnymi urządzeniami do instalacji centralnego ogrzewania w nowo budowanym lokalu mieszkalnego.

Współcześnie coraz większą popularnością cieszy się ekologiczny tryb życia. Ten trend objął też dziedzinę, która do tej pory z ekologią się nie kojarzyła, czyli przemysł grzewczy. Kiedy myślimy o materiale, którym można ogrzać dom, w pierwszej kolejności przychodzi nam do głowy węgiel, dopiero potem gaz ziemny i olej opałowy. Coraz większą popularnością cieszą się jednakże kotły centralnego ogrzewania, które wytwarzają ciepło ze źródeł odnawialnych. Dlatego coraz w znaczącej liczbie sytuacji wszyscy ludzie ogrzewają własne lokale za pomocą kotłów CO spalających biomasę. Można ją stosować w tradycyjnych kotłach CO. Dużo lepszy efekt osiągniemy jednak zaraz montując w swoim domu kocioł przystosowany do tego rodzaju paliwa.

Biomasa to nic innego jak ekologiczne materiały, z których tworzy się ciepło. Biomasą określamy przykładowo. takie materiały jak drewno i jego nieprzerobione elementy (trociny, wióry). Jak również pod tym pojęciem możemy rozumieć przekształcone odpady z roślin energetycznych, tj. brykiet czy pellet, jak również zboża i słomę. Można zatem powiedzieć, że w przyrodzie nic nie ginie i dosłownie odpadki z tartaku mogą się nam jeszcze do czegoś przydać. A sami musicie przyznać, że do drewna czy zboża dostęp jest dużo prostszy niż do węgla czy gazu ziemnego.

Kotły CO spalające biomasę, dokładnie tak samo jak tradycyjne urządzenia CO, dzielą się na wiele rodzajów. Najprostsze pod względem technologicznym są kotły z górnym spalaniem. Możemy wrzucać do nich praktycznie każdy rodzaj paliwa. Niestety nie mamy sprawdzeniu nad szybkością spalania materiału. Poprzez co piece tego typu są mało ekonomiczne. Zwyczajnie mogą zbyt prędko spalać załadowane paliwo. Na szczęście producenci sprzętu grzewczego wyszli nam z radą tworząc kotły z dolnym spalaniem. Mają one urządzenie, które miarkuje ciąg – czyli pozwala regulować ilość powietrza dopływającego do paleniska. Dzięki temu możemy sterować samym procesem spalania i kontrolować ilość paliwa jaka ma być dostarczona do kotła. Dzięki takiemu rozwiązaniu nie będziemy musieli spędzać pół dnia w kotłowni dokładając do pieca. Sami będziemy mogli ustalić ile paliwa ma być mu dostarczona w danym momencie. W dystrybucji są także wprowadzone kotły z dolnym spalaniem a dodatkowo wyposażone w wentylator z regulatorem, który umożliwia kontrolować proces spalania. Czy zdecydujemy się na taki model to już zależy jedynie i wyłącznie od nas. Chciałem wyłącznie zaznaczyć, że wentylator pobiera dodatkowo energię elektryczną, więc chociaż oszczędzimy więcej na ogrzaniu lokalu mieszkalnego, to w przyszłości powinno się za to zapłacić więcej za prąd – tanie kotły co.

Jest to dopiero wstęp do dalszych publikacji, gdyż podałem dopiero dwa urządzenia spalające biomasę. Kotłów na to paliwo jest kategorycznie więcej, niemniej jednak resztę przedstawię wszystkim w kolejnej części artykułu.